Mijn moeder was een vluchtelinge…

De vluchtelingenstroom uit Oekraïne voor de Rus doet mij denken aan mijn grootvader die met vrouw en vier minderjarige kinderen in 1914 op de vlucht sloeg voor de aanstormende Duitsers.Meer dan 300.000 oorlogsvluchtelingen uit Oost en West Vlaanderen waren evenzeer op de vlucht.

Zij trokken te voet en soms met paard en kar, over Poperinge  naar Noord Frankrijk en verder tot diep in Frankrijk  Mijn grootvader met mijn moeder geraakte tot in Vertheuil  tegen Bordeaux. Daar verbleven zij in een klooster-kasteel/. Mijn moeder werkte in het hospitaalklooster en mijn grootvader op de boerderij.

Meer dan 200 oorlogsbrieven zijn bewaard die familie, vrienden en broerfrontsoldaat met collega’s soldaten schreven naar mijn moeder . Zij was  als 20 jarige de familiecorrespondent in een tijd dat haar ouders als boeren niet geletterd waren en dat geen  telefoon  noch E-mail. bestond.

Soldaat nonkel Camiel Verbeke schreef van uit het opleidingskamp in Pourville dat zijn ouders ook in Frankrijk waren “ tot aan de frontieren van Spanje.”

Een vriend die in Poperinge/Abele gebleven was schreef: ““ Het heeft me zeer verwonderd te vernemen dat ge weg waart naar Frankrijk maar niettemin hebt ge nog een goed gedacht gemaakt want ik vind voor mij hoe langer alhier blijven hoe meer miserie In drie weken is het volk van onze streken zeer verminderd, zowel rijk of arm.Ik had al dikwijls gezegd maar waar zou Jules Vandamme wel zijn. Wij hadden al dikwijls gezegd die menschen zijn zeker vergaan op zee.”

 Op de vlucht vernam men over de verschrikkelijke oorlogsfeiten en doden in hun achtergelaten streek. Zo schreef haar buurvrouw:“ Ons huis aan de Roobaert is ingeschoten. Er is een obus langs de gevel binnen gegaan maar het is niet afgebrand.   En Camiel van Karel Puype is dood geschoten van de duytsche omdat hij niet wilde doen wat zij deden. Hij moeste naar Becelaere naar de kerke gaan om dynamiet te doen springen en hij wilde niet.     En de hofstede van Pierre Deprez is in de lucht gesprongen. Het was een depot van munitie. En Cyriel van Soie Bulcke is ook dood, zij hebben hem moeten zere begraven op d’hofstede.”

 Er was niet alleen de oorlog maar ook de ziekte epidemie  in eigen land waarbij haar broer er aan gestorven is.  Men schreef: “ Alhier is bijna geen gemeente of de typhus bestaat onder de burgers gelijk onder de soldaten en velen sterven er van.”

Heel veel brieven zijn verzuchtingen dat die lang durende oorlog zou eindigen. Reeds in sept. 1915 scheef een vriendin van uit Frankrijk:  “Wanneer gaan wij ons huis weeder zien en zijn gelijk van voor den oorlog niet waar. Zij zullen maar staan van oorlogen als de menschen al dood zijn.  Ze zeggen dat den oorlog nog gemakkelijk twee jaren kan duren zo moeten wij nog op ons huis niet peinzen, ik geloof dat wij op het leste van de wereld zijn”

Nadat mijn grootvader een houten barak bekomen had van het Koning Albertfonds der verwoest gewesten.. Is 1920 is mijn moeder naar haar land en dorp teruggekeerd. Het leven werd hernomen  Naar de zusters in Vertheuil schreef mijn moeder : "  Beminde zuster Marie in mijn huis is alles goed met vader en moeder, Martha en Margurite en Antoinette. Deze zijn alle in goede gezondheit en ook veel werk. Zij hebben de schoonste vruchten van Gheluwe. Al hunder land is kante en klaar.”.