woensdag 25 februari 2026

EEN MONDJE MEER OF MINDER.


Met vroege kindersterfte maakte ik voor het eerst kennis met  de begrafenis van een klasgenootje in de kleuterklas. Een ervaring die mij bijgebleven is.

Ook als kleuter in 1935 overleed mijn drie jaar jongere zusje Marie Cecile en in 1921 verloren mijn ouders hun oudste dochtertje Elza, beiden geen één jaar oud. Zoals gebruikelijk werden de kindjes vooraleer te begraven naar de kerk gebracht niet voor een rouwdienst maar voor een “Engelenmis”.

In 1941 was er de Roobaert moord waarbij mijn één jaar jongere nichtje Yvonne in de brand vreselijk omkwam. Het heeft mij zeer geraakt.

Later, amper 20 jaar oud maakte ik het sterven mee van mijn oudste broer zijn dochtertje, vijf maanden oud. Op het gedachtenis prentje las men: “ Ons kindje ligt zo stil, zo stil- Och vader, moeder t’ is Gods wil”

Een borelingske of baby of jong kind verliezen is vreselijk. Maar wat is dat nog als men verder in zijn familiegeschiedenis ziet hoe vaders en moeders veelvuldig kinderen te wereld brachten en vroegtijdig moesten afgeven ten gevolge van ontbrekende medische zorgen en ontbering.

Ten tijde van mijn verste voorvaders, in 1600 tot 1800 overleden 30% van de kinderen  vóór hun eerste verjaardag en ruim 43% haalde de vijfde verjaardag niet. Amper enkelen overleefden hun veertigste en een 70 jarige was een unicum.

In mijn stamboom  ben ik opgeklommen tot mijn verste voorouder Joseph Dieryck geboren in 1678, overleden in 1734 en gehuwd met Vanspannen of Despaigne Petronella (1685-1726). Tot voor de jaren 1800 werd de familienaam Dierynck als Dieryck geschreven.

Zijn zoon, eveneens Joseph, geb. in Wijtschate op 12 juli 1718 huwde op 10 oktober 1737 te Hollebeke met Marie Petronella Alleman (1715-1764). In mei 1764 hetzelfde jaar van haar overlijden huwde hij te Langemark met Johanna Genoveva Aldeweerelt (1728-1801) In zijn eerste huwelijk had hij 9 kinderen en vijf in zijn tweede huwelijk.  Slechts 4 van zijn 14 kinderen uit twee huwelijken werden ouder dan 40 jaar nl resp. 44-58-63-74 jaar.

In zijn tweede huwelijk had hij een zoon Ludovicus Innocentius Dierynck die genoemd werd naar hun overleden Ludovicus in zijn eerste huwelijk. Heel dikwijls werd ter nagedachtenis aan een overleden kindje het volgende identiek genoemd.                             Ludcovicus, geboren te Langemark op 24 juli 1770,  huwde op 1 december 1799 te Zonnebeke met Maria Joanna Delthour . Daarvan werden van 10 kinderen slechts drie ouder dan 40 jaar.                                                                                                      Zijn oudste zoon Charles 75 jaar. had op zijn beurt 12 kinderen. Twee kinderen werd dood geboren, twee stierven één jaar oud, 4 werden resp. 62,62, 77 , 78 jaar.

Uit het gezin Charles Dieynck stamde mijn grootvader Bruno (62j.) die ook 12 kinderen had, vier zijn vroeg gestorven. Mijn vader was de jongste en vele nonkels heb ik  nooit gekend. In ons gezin  waren er negen kinderen waarvan twee vroeg gestorven.

In mijn moeders tijd zong men “Zou men armoe lijden om een mondje meer ?”.   Honderden jaren eerder dacht men misschien: “ Zou men rijker worden om een  mondje  minder ? ” .


Huisje, tuintje, autootje…

Onlangs keek ik op Play4 naar “komen eten” omdat er niet veel beters was. Men zag er diverse beroemdheden als fotomodel Astrid Coppens , vas...